愛華網(wǎng)菲律賓巴拉望（Palawan）風(fēng)光
1. 語言簡介
一提到菲律賓就想起那次震驚世界的“香港人質(zhì)事件”，想到時(shí)不時(shí)噴發(fā)的馬榮火山（BulkangMayon），還有親戚到那里玩帶回來的口味一般的芒果干，總之沒有什么好印象。菲律賓語也給人一種很別扭的感覺。南島語系的語言接觸不多，感覺菲律賓語是其中最難的一種語言。
菲律賓語（原：Wikang Tagalog/Wikang Filipino，西班牙語：idiomatagalo，英語：Filipino language /Tagaloglanguage）屬南島語馬來-波利尼西亞語族菲律賓語支，同支的語言有宿務(wù)語（Cebuano）、伊洛科語（Ilocano）、希利蓋農(nóng)語（Hiligaynon）等。菲律賓語也叫“他加祿語”，1937年他加祿語被定為國語，1962年被定為官方語言并更名“Filipino”。
這里要解釋一下為何在語言名里加入西班牙語的說法，因?yàn)榉坡少e歷史上曾長期受到西班牙殖民，語言中有大量西班牙語借詞。古代菲律賓人使用一種叫做“巴伊巴因（Baybayin）”的文字把自己的語言刻寫在樹皮、芭蕉葉上。巴伊巴因文屬于婆羅米系統(tǒng)，使用時(shí)間約為公元13世紀(jì)至公元19世紀(jì)。西班牙人進(jìn)入菲律賓之后認(rèn)為那些都是“魔鬼的文字”予以銷毀，西班牙傳教士為了方便給當(dāng)?shù)厝藗鹘?，利用拉丁字母?chuàng)制了新文字。
巴伊巴因字母與拉丁字母對(duì)照
菲律賓語的語序比較奇葩，最常見的是VOS，VSO也不少。動(dòng)詞形態(tài)變化相比其他南島語系語言如馬來-印尼語、馬達(dá)加斯加語、毛利語等要復(fù)雜一些。
2.文字和發(fā)音
菲律賓語的重音以及喉塞音有區(qū)別詞義的作用，而這些發(fā)音在實(shí)際正字里并不出現(xiàn)，只出現(xiàn)在教材以及詞典中，用元音上加變音符號(hào)（´表示促音重讀，`表示喉塞音，̑表示促喉塞音）的辦法表示。比如punò“樹”-punô“充滿”。
3.名詞
菲律賓語名詞缺乏形態(tài)變化，復(fù)數(shù)一般通過在前面加mga表示。例如：
tatay爸爸-mga tatay
estudyante學(xué)生-mga estudyante
kaibigan朋友-mga kaibigan
lalaki男人-mga lalaki
bahay房子-mga bahay
libro書-mga libro
kotse車-mga kotse
pista節(jié)日-mga pista
名詞后加-ng（元音結(jié)尾）/-g（-n結(jié)尾）/na（輔音結(jié)尾）用于被形容詞修飾的結(jié)構(gòu)中。例如：
bayan城鎮(zhèn)+-g+malayo遙遠(yuǎn)的 = balayang malayo遙遠(yuǎn)的城鎮(zhèn)
pelikula電影+-ng+pangit爛的 = pelikulang pangit爛片
libro書+-ng+luma舊的 = librong luma舊書
kamatis番茄+na+pula紅色 = kamatis na pula紅色的番茄
上述結(jié)構(gòu)中修飾語和被修飾也可以調(diào)換位置意思不變。例如：
balayang malayo = malayong balayan
pelikulang pangit = pangit na pelikula
librong luma = lumang libro
kamatis na pula = pulang kamatis
4.冠詞
他加祿語的冠詞放在名詞前面表示名詞在短語或是句中的語法關(guān)系。主要有ang，ng和sa三類。
1）ang/si/sina
這三個(gè)詞都表示加在名詞前表示名詞為句子的主語，是句子的“焦點(diǎn)(focus)”，也可表示定指。si用于人名前，sina用于含有多個(gè)人名的情況，其他情況用ang。例如：
Masarap ang pagkain. 那種食物味美。
Matangkad ang estudyante. 那學(xué)生個(gè)子高。
Abogado ang babae. 那位女士是律師。
May isang kapatid ang lalaki. 那男人有一個(gè)兄弟。
Nasa mesa ang kape. 咖啡在桌子上。
Batang lalaki si Tom. 湯姆是小男孩。
Mababait sina Juan at Tom. 胡安和湯姆都很善良。
若名詞有復(fù)數(shù)標(biāo)志mga，則ang置于mga之前。例如：
Mababait ang mga bata at ang mga aso. 孩子和狗都很好。
Malilinis ang mga baro at ang mga sapatos. 衣服和鞋子都很干凈。
以上句子的結(jié)構(gòu)均為“謂語+主語”，此外還有一種句型“主語+ay+謂語”表達(dá)相同的意思。例如：
Mababait ang mga bata at ang mga aso. = Ang mga bata at ang mga asoay mababait.
Mababait sina Juan at Tom. = Sina Juan at Tom ay mababait.
Matangkad ang estudyante. = Ang estudyante ay matangkad.
復(fù)數(shù)標(biāo)志mga也可以插如ay和形容詞之間。例如：
Ang mga bata at ang mga aso ay mababait. = Ang bata at ang aso aymga mababait.
地名通常要帶ang。例如：
Ang Pilipinas ay maliit. 菲律賓小。
Ang Tsina ay malaki. 中國大。
若句中有兩個(gè)地名第二個(gè)地名前的標(biāo)志可用可不用。例如：
Ang Baguio at ang Tagaytay ay malalamig na mga lugar. = Ang Baguioat Tagaytay ay malalamig na mga lugar. 碧瑤和達(dá)雅臺(tái)都是避暑勝地。
2）ng/ni/nina
三個(gè)詞的用法與上面的ang相同，ni用于單個(gè)人名前，nina用于多個(gè)人名前，ng用于其他詞前。這個(gè)詞主要表示a）領(lǐng)屬，b）賓語，c）施動(dòng)者。例如：
a）領(lǐng)屬
ang sapatos ng lalaki 男人的鞋子
ang mga wika ng daigdig 世界的語言
ang mga damit ng mga bata 孩子們的衣服
ang aklat ni Paulo 保羅的書
ang bahay nina Maria at Juan 瑪利亞和胡安的房子
b）賓語
Bumili ng tinapay ang babae. 女人買來了面包。
Dapat kumain ng gulay ang mga bata. 孩子們一定要吃蔬菜。
Ibig kong mag-aral ng Tagalog. 我想學(xué)他加祿語。
Nagbasa ako ng aklat sa laybrari. 我在圖書館讀書。
c）施動(dòng)者
Sinira ng malikot na bata ang relos. 手表被淘氣的孩子弄壞了。
Kinain ng aso ang tinapay. 面包被狗吃了。
Binili ng batang babae ang aklat. 書被女孩買走了。
3）sa、kay、kina
這組詞表示位置、方向、受益、領(lǐng)屬、將來的時(shí)間等功能。有學(xué)者將這組詞視作介詞。kay和kina分別加在一個(gè)人名和多個(gè)人名前。
Nag-aaral kami sa sliid-aralan. 我們正在教室里學(xué)習(xí)。
Ibigay ko ito sa kanya. 我應(yīng)該把這個(gè)給她。
Galing kami sa Baguio. 我們從碧瑤來的。
Magtatapos siya ng pag-aaral sa summer. 她夏天畢業(yè)。
Naghanda kami ng sorpresa para sa tatay. 我們給爸爸準(zhǔn)備了一個(gè)驚喜。
Nagbigay ako ng salu-salo para sa aking kaibigan.我給朋友操辦了一場宴會(huì)。
Gumawa ako ng cake para kay Juan. 我給胡安烤了一個(gè)蛋糕。
May salu-salo kina Aida. 艾達(dá)家有一場宴會(huì)。
kay在口語中還可以表示領(lǐng)屬。例如：
kay Mariang kapatid 瑪利亞的兄弟
kay Bob na kotse 鮑伯的汽車
5.代詞
和其他南島語系的語言類似，代詞種類繁多，使用復(fù)雜。
5.1. 人稱代詞
人稱代詞有三個(gè)系列：ang系列代詞、ng系列代詞以及sa系列代詞。
ang系列代詞（主要作主語）：ako我，ikaw（前置）/ka（后置）你，siya他/她，kami我們，tayo咱們，kayo你們，sila他們
ng系列代詞（主要作領(lǐng)屬以及被動(dòng)句里的施動(dòng)者）：ko我的/被我，mo你的/被你，niya他的/被他，namin我們的/被我們，natin咱們的/被咱們，ninyo（niyo）你們的/被你們，nila他們的/被他們
sa系列代詞（主要用作物主以及方位等）：(sa) akin在我，(sa) iyo在你，(sa) kanya在他，(sa)amin在我們，(sa) atin在咱們，(sa) inyo在你們，(sa) kanila在他們
ng系列和sa系列代詞都有表示領(lǐng)屬的意思，后者比前者顯得更正式。
還有一個(gè)特殊的代詞kita，它表示“你+我”。例如：
Mahal kita.
我愛你。（字面：你被我愛）
Iniibig kita.
我喜歡你。（字面：你被我喜歡）
5.2. 指示代詞
同人稱代詞一樣，指示代詞也有三個(gè)系列，不過根據(jù)所指對(duì)象的距離還分成近指（離說話者近），中指（離聽話者近）和遠(yuǎn)指（離兩者都遠(yuǎn)）。
ang系列
距離單數(shù)復(fù)數(shù)
近指itoang mga ito/itong mga ito
中指iyanang mga iyan/iyang mga iyan
遠(yuǎn)指iyonang mga iyon/iyong mga iyon
ng系列
距離單數(shù)復(fù)數(shù)
近指nitong mga ito/nitong mga ito
中指niyanng mga iyan/iyang mga iyan
遠(yuǎn)指niyon(noon)ng mga iyon/niyong(noong) mga iyon
sa系列
距離單數(shù)復(fù)數(shù)
近指dito/ritosa mga ito
中指diyan/riyansa mga iyan
遠(yuǎn)指doon/roonsa mga iyon
6.形容詞
菲律賓語形容詞分“詞根型”和“ma-前綴型”兩種?！霸~根型”就是不帶任何前綴的形容詞。例如：payat苗條/瘦的，bansot短的，mahal貴重的，mura便宜的，galit氣憤的，pagod累的?！癿a-前綴型”就是使用時(shí)通常需要帶ma-的形容詞。例如：maganda美麗的，malaki大的，mataba胖的，matangkad高的，mayaman富有的。
形容詞級(jí)的構(gòu)成形式多樣。形容詞詞根前加magkasing-/（ka）sing-構(gòu)成“相似級(jí)”。例如：
Magkasingganda ang rosas at ang orkidyas.玫瑰和蘭花一樣美麗。（magkasing-+-ganda美麗的，maganda）
(Ka)singluma ng bahay natin ang kamila.他們的房子和我們的一樣舊。（kasing-+luma舊的）
(Ka)singhirap ko siya. 他和我一樣窮。（sing-+-hirap窮的，mahirap）
形容詞前加mas“比”，(mas) lalong“更”，higitna“更加”（比較正式）并與kaysa（也可省略）連用表示“比較級(jí)”。例如：
Mas maganda ang rosas kaysa sa orkidyas. 玫瑰比蘭花更美麗。
Lalong maganda ang kapatid niya kaysa sa kaniya. 她的姐姐比她漂亮。
higit na mahalaga kaysa ginto 比黃金更值錢
形容詞原形或詞根型前面加pinaka-構(gòu)成“最高級(jí)”。例如：
Ang Mount Everest ang pinakamataas na bundok.珠穆朗瑪峰是世界最高山峰。（pinaka-+matass高）
Siya ang pinakamabilis tumakbo. 他跑的最快。（pinaka-+mabilis快）
Siya ang pinakamatalinong tao sa kanila.他是他們里面最聰明的人。（pinaka-+matalino聰明的+-ng）
7.數(shù)詞
菲律賓語數(shù)詞有兩套：本族詞和西班牙語借詞。西班牙語借詞使用范圍較窄，只用于表示時(shí)間和錢數(shù)。
菲律賓語數(shù)詞（1-10）: isa, dalawa, tatlo, apat, lima, anim, pito, walo,siyam, sampu
西班牙語借詞（1-10）：uno, dos, tres, kuwatro, singko, seis/sais, siyete,otso, nuwebe, diyes
序數(shù)詞（1st-10th）: una, ikalawa/pangalawa, ikatlo, ika-apat/pang-apat,ikalima, ika-anim/pang-anim, ikapito/pampito, ikawalo/pangwalo,ikasiyam, ikasampu
8. 動(dòng)詞
菲律賓語動(dòng)詞變化比較復(fù)雜，有豐富的前綴和后綴。體（aspect）和焦點(diǎn)（focus）是影響動(dòng)詞變化的非常重要的兩點(diǎn)。動(dòng)詞上不體現(xiàn)人稱，
關(guān)于“焦點(diǎn)”請(qǐng)移步至拙文：菲律賓語一些動(dòng)詞詞綴及用例
以下簡要說一下動(dòng)詞體相關(guān)的形態(tài)。
菲律賓語動(dòng)詞主要分為未行體（還沒開始的動(dòng)作）、未完成體（已經(jīng)開始但沒有完成或者一直持續(xù)的動(dòng)作）和完成體（開始并已經(jīng)完成的動(dòng)作）。體的形態(tài)根據(jù)詞綴分為-um-類、mag-類、ma-類以及mang-類，每一類各有三種形態(tài)。
-um-類
詞根完成體未行體未完成體漢譯
ulanumulanuulanumuulan“下雨”
takbotumakbotatakbotumatakbo“跑”
tanggitumanggitatanggitumatanggi“拒絕”
yakapyumakapyayakapyumayakap“擁抱”
salubongsumalubongsasalubongsumasalubong“迎接”
wagaywaywumagaywaywawagaywaywumawagayway“飄動(dòng)”
lapitlumapitlalapitlumalapit“接近”
mag-類
詞根完成體未行體未完成體漢譯
dalanagdalamagdadalanagdadala“運(yùn)送”
tanimnagtanimmagtatanimnagtatanim“成長”
tangkanagtangkamagtatangkanagtatangka“嘗試”
alisnag-alismag-aalisnag-aalis“移動(dòng)”
linisnaglinismaglilinisnaglilinis“清掃”
bigaynagbigaymagbibigaynagbibgay“給”
aralnag-aralmag-aaralnag-aaral“學(xué)習(xí)”
ma-類
詞根完成體未行體未完成體漢譯
galitnagalitmagagalitnagagalit“生氣”
ligonaligomaliligonaliligo“洗澡”
hulognahulogmahuhulognahuhulog“跌落”
takotnatakotmatatakotnatatakot“害怕”
kinignakinigmakikinignakikinig“聽”
uhawnauhawmauuhawnauuhaw“口渴”
mang-類
詞根完成體未行體未完成體漢譯
hiramnanghirammanghihiramnanghihiram“借”
bilinamilimamimilinamimili“買”
gulonanggulomanggugulonanggugulo“打擾”
用例
Umaasa akong ikaw ay darating. 我期待你的到來。（umasa期待）
Naglagos sa kaniyang utak ang bala. 子彈打穿了他的腦袋。（maglagos穿透）
Nagtayo sila ng maliit na tolda. 他搭了一個(gè)小帳篷。（magtayo建造）
Malalanta ang bulaklak sa loob ng ilang oras.花幾個(gè)小時(shí)候就將枯萎。（malanta枯萎）
Bumibili siya ng aklat. 他在買書。（bumili買）
